Kompendium MindUnplug

Rodzaje uzależnień — pełny katalog

Uzależnienie może dotyczyć substancji albo powtarzanego zachowania. Poniżej znajdziesz wszystkie główne klasy uwzględnione w ICD‑11 oraz szeroki katalog problemów, które na świecie bywają opisywane jako uzależnienia lub zachowania kompulsywne.

Wpisz nazwę substancji lub zachowania.

Badania naukowe krok po kroku

Każde opracowanie w katalogu ma teraz osobną sekcję „Badania naukowe: przebieg krok po kroku”. Nie jest to ogólna wklejka: substancje, hazard, gaming, telefon, pornografia, masturbacja, jedzenie i kompulsje mają różne modele dowodów, różne czerwone flagi i różne źródła.

Alkoholryzyko odstawienia, leczenie, nawrótOpioidynalokson, leczenie agonistyczne, ciągłość opiekiBenzodiazepiny i leki nasennebezpieczne zmniejszanie i ryzyko nagłego odstawieniaStymulantypsychoza, sen, interwencje behawioralneHazard onlinedługi, samowykluczenie, ryzyko samobójczeTelefon i internetsocial media, smartfon, sen i zdrowie psychiczneMasturbacjaICD‑11, kompulsja, zgoda, wstyd i granicePornografiakompulsywne zachowania seksualne bez moralizowaniaJedzenie i objadaniezaburzenia odżywiania, ryzyko somatyczne, obraz ciała

Źródła obejmują WHO/ICD‑11, UNODC/WHO, NICE, SAMHSA, ASAM, NIDA/NIH, USPSTF/FDA i przeglądy PMC tam, gdzie status zjawiska jest sporny. Aktualizacja: 20 lipca 2026 r.

Rozpoznania i klasy uwzględnione w ICD‑11

To część oparta na międzynarodowej klasyfikacji WHO. Nazwa klasy nie oznacza, że każda osoba używająca danej substancji jest uzależniona.

Zaburzenia związane z używaniem substancji18 klas
Zaburzenia związane z zachowaniami nałogowymiICD‑11

Uzależnienia od substancji — nazwy i przykłady

Jedna klasa diagnostyczna może obejmować wiele substancji, leków i nazw ulicznych. Poniższa lista ułatwia odnalezienie najczęściej opisywanych problemów.

Alkohol, nikotyna i kofeinalegalne substancje
Konopie i kannabinoidynaturalne i syntetyczne
Opioidynarkotyki i leki
Leki uspokajające i nasennedepresanty OUN
Stymulanty i kokainapobudzające
MDMA, halucynogeny i dysocjantyzmieniające percepcję
Substancje wziewnelotne i gazowe
Inne leki i substancjepozostałe grupy

Inne zachowania nałogowe, kompulsje i potoczne „uzależnienia”

Ta lista nie jest listą osobnych diagnoz. Część zjawisk może należeć do innych grup zaburzeń, a część pozostaje przedmiotem badań. Wspólnym sygnałem alarmowym jest utrata kontroli i realne szkody.

Internet i urządzenia cyfroweonline
Hazard, gry i mechanizmy losoweonline i offline
Pieniądze, handel i kupowaniefinanse i konsumpcja
Seks, pornografia i relacjeważne rozróżnienie
Jedzenie i kontrola ciałaczęsto inne rozpoznania
Praca, nauka i osiągnięciawydajność
Emocje, ryzyko i pobudzenieposzukiwanie doznań
Wygląd i modyfikacje ciałazachowania powtarzalne
Media, rozrywka i hobbycodzienne aktywności
Czynności powtarzalne o innych diagnozachnie należy ich automatycznie nazywać uzależnieniem

Jak rozpoznać, że zachowanie stało się problemem

  • Tracisz kontrolę nad początkiem, końcem, częstotliwością lub intensywnością.
  • Substancja albo zachowanie wypiera sen, relacje, pracę, naukę, zdrowie lub finanse.
  • Kontynuujesz mimo wyraźnych szkód albo wielokrotnie bezskutecznie próbujesz ograniczyć.
  • Pojawia się silny głód, przymus, tolerancja albo objawy po odstawieniu.

Jeśli te sygnały pasują do Twojej sytuacji, skontaktuj się ze specjalistą leczenia uzależnień, lekarzem lub poradnią zdrowia psychicznego. Sama nazwa zachowania nie zastępuje indywidualnej oceny.

Podstawa klasyfikacji

Aktualizacja katalogu: 20 lipca 2026 r.